Grupa pasjonatów przywróciła pamięć o kolejnym, zapomnianym cmentarzu w naszej gminie [GALERIA]

- Stary Cmentarz Ewangelicki w Chlebowie, to zapomniana nekropolia - mówią członkowie Stowarzyszenia Denkmal Pomorze. Poniżej ich relacja z prac na tym terenie

Stary cmentarz znajduje się na uboczu wsi Chlebowo gm. Gryfino, przy obecnej ulicy Świerkowej, na skraju dawnego układu ruralistycznego. Położony jest w lekko wyniesionym, zalesionym terenie częściowo porośniętym samosiejkami i gęstymi krzewami. Dziś cmentarz ten jest niemal całkowicie zapomniany, ale jego ślady są wciąż widoczne dla uważnych oczu. 

Cmentarz został założony najprawdopodobniej w drugiej połowie XIX wieku, w okresie, gdy Chlebowo (ówczesne Klebow) zamieszkiwane było przez ludność wyznania ewangelickiego. Miał on charakter cmentarza wiejskiego - służył okolicznym mieszkańcom niezależnie od stanu społecznego. Był to typowy element krajobrazu osad niemieckich, z prostym układem alejek, rzędami grobów oraz nierzadko centralnym krzyżem lub pomnikiem.

Do 1945 roku odbywały się tu regularne pochówki. Po wojnie, wraz ze zmianą struktury demograficznej wsi, cmentarz został opuszczony. Nowi osadnicy nie kontynuowali tradycji pochówków na tym terenie. Brak opieki doprowadził do jego szybkiej degradacji.Dziś po cmentarzu pozostały jedynie fragmenty nagrobków, w większości uszkodzone lub rozbite. Widoczne są także zarysy dawnych mogił oraz pozostałości alejek i drzew granicznych.

Teren ten nie jest ogrodzony ani oznaczony, przez co przez dekady był narażony na dewastację, działanie przyrody i zapomnienie. Mimo to zachował się pierwotny układ

przestrzenny, co czyni go ważnym źródłem historycznym i kulturowym.

 25. 05. 2025 r. odbyła się społeczna akcja porzadkowania, inwentaryzacji terenu, mająca na celu przywrócenie cmentarzowi godnego wyglądu oraz ewidencję zachowanych elementów. Wolontariusze z naszego stowarzyszenia wraz z zaprzyjaznionym Towarzystwo Miłośników Historii Ziemi Gryfińskiej , oczyścili część terenu, odsłonili pozostałości cmentarza i wykonali dokumentację fotograficzną. Nie jest to nasza ostatnia taka akcja, na pewno jeszcze tu wrócimy. 

Stary cmentarz przy Świerkowej jest jednym z ostatnich świadków historii przeszłości Chlebowa. Jako miejsce pamięci stanowi ważny element lokalnego dziedzictwa kulturowego, przypominający o wieloetnicznej historii Pomorza Zachodniego. Jego istnienie powinno być okazją do refleksji i edukacji, a nie zapomnienia.

Zapraszamy do fotorelacji z akcji w obiektywie Beata.Piechocka. 

Pomóż nam odnawiać zabytki, odkrywać zapomniane miejsca i przywracać pamięć. Niezależnie od doświadczenia, liczy się Twoje zaangażowanie! Razem możemy więcej... Historia czeka na Twoją pomoc.

Sprawdź najbliższe akcje i zapisz się już dziś!