Grudzień 70 i Stan Wojenny na Pomorzu Zachodnim

17 grudnia o godz. 17.30 w gryfińskim Klubie Nauczyciela odbyło się spotkanie pt. „Grudzień 70 i Stan Wojenny na Pomorzu Zachodnim”.  Spotkanie zorganizowano przy współpracy gryfińskiej Młodzieży Wszechpolskiej oraz stowarzyszenia Gryfiński Ruch Patriotyczny

Gośćmi honorowymi i zarazem głównymi prelegentami byli: Władysław Czyżewski, uczestnik strajków z grudnia 70 w stoczni im. A.Warskiego , oraz gryfińscy działacze podziemnej Solidarności z Elektrowni Dolna Odra Andrzej Romaniecki oraz Bronisław Larek. Wprowadzenie do tematu spotkania poprzez przedstawienie tła historycznego Grudnia 70 oraz Stanu Wojennego przeprowadził Grzegorz Rudziński. Pierwszym prelegentem był p. Władysław Czyżewski. Pan Władysław w roku 70 tym był organizatorem strajku na wydziale W4, największym w stoczni. Zebrani mieli okazję usłyszeć wspomnienia bezpośredniego uczestnika tych wydarzeń. 46 lata temu, między   14   a   22   grudnia   1970 r . , milicja i wojsko otworzyli ogień do manifestujących robotników i przypadkowych osób, które sprzeciwiały się drastycznym podwyżkom cen, walcząc także o godną płacę. Zginęło, według oficjalnych danych,   45 osób   a   1165 zostało rannych . Manifestowano głównie w Gdańsku, Gdyni, Szczecinie i Elblągu. Komunistyczni kaci, sprawcy wydarzeń nadal są na wolności. Podczas tych wydarzeń tylko w Szczecinie reżim komunistyczny pozostawił po sobie   16 ofiar , wśród których byli młodzi ludzie i robotnicy. Panowie Andrzej Romaniecki oraz Bronisław Larek wprowadzili słuchaczy w wydarzenia z działalności podziemnej Solidarności na terenie Dolnej Odry. Początki gryfińskiej opozycji demokratycznej datują się w naszym mieście od strajku w czerwcu 1976. Po zwolnieniu z pracy i prześladowaniu członków Komitetu Strajkowego, bracia Jan i Mirosław Witkowscy, w 1977 r. nawiązali kontakt z Komitetem Obrony Robotników. Dołączył do nich śp. Zdzisław Podolski. Rozrastające się środowisko gryfińskich opozycjonistów kolportowało wydawnictwa niezależne, uczestniczyło w spotkaniach KOR w Warszawie, nawiązało tez kontakt ze środowiskiem opozycji w Trójmieście. W październiku 1979, razem z działaczami szczecińskimi założyli Wolne Związki Zawodowe Pomorza Zachodniego. Podczas spotkania nie zabrakło osobistych wspomnień z 1976 roku, akcji kolportażowych i demonstracji z lat stanu wojennego oraz nieprzyjemnych spotkań ze Służbą Bezpieczeństwa. Andrzej Romaniecki zaprezentował swój wiersz na cześć Zdzisława Podolskiego. Obaj prelegenci podkreślali rolę braci Witkowskich i Zdzisława Podolskiego w tworzeniu gryfińskiej opozycji. Ozdobą spotkania była kolekcja ponad 300 szt. Wydawnictw niezależnych, jaką udostępnili ze swoich zbiorów Tadeusz Feller, sołtys Gardna i Andrzej Romaniecki. Wśród nich znalazły się: zbiory prasy opozycyjnej, ulotek, plakatów oraz zakazanej wówczas literatury. Swoistym białym krukiem było   wydanie „Jedności”, oficjalnej gazety Regionu Pomorze Zachodnie NSZZ „Solidarność”, wydrukowanie 14 grudnia 1981, w oblężonej przez milicję i wojsko Stoczni Warskiego. Co niezmiernie cieszy, po prelekcji doszło do żywej i ciekawej dyskusji pomiędzy słuchaczami i prelegentami. Spotkanie trwało 4 godziny i zebrało 25 osób.  Nasze organizacje mają ambicję, aby w przyszłym roku zebrać wszystkich gryfińskich działaczy opozycyjnych i zorganizować o wiele większe wydarzenie. Uważamy, że nadszedł czas aby Gryfinianie poznali naszych lokalnych bohaterów !

Tekst i zdjęcia: Organizatorzy spotkania