To była żywa lekcja historii [ZDJĘCIA]

W weekend odbyła się roczystość oraz żywa lekcja historii upamiętniająca 80. Rocznicę walk o Przyczółek Osinowski. Poniżej relacja organizatora

28 marca 2025 r., przy pomniku Matek Polek w Osinowie Dolnym wspólnie z Muzeum Regionalne w Cedyni oraz Muzeum Pamiątek 1. Armii WP w Gozdowicach i Starych Łysogórkach przybliżyliśmy młodzieży gminy Cedynia, historię ciężkich walk o przedmoście w Osinowie Dolnym (Niederwutzen).

Przyczółek z głównym punktem czyli dawna Bau der Zellstoff - und Papierfabrik Niederwutzen (Fabryka Papieru w Osinowie Dolnym) został zamieniony przez Niemców w małą twierdzę. Oddziały Wehrmachtu oraz SS wsparte działami szturmowymi StuG III Ausf. G, samobieżnymi haubicami StuH 42, artyleria polową, moździerzami odpierali ataki 129 Korpusu Strzeleckiego Armii Czerwonej (ros. 129 стрелковый корпус).

Dopiero ściągnięcie polskiej 1 Samodzielnej Brygady Moździerzy przechyliło szalę zwycięstwa na naszą stronę. Sto czterdzieści cztery moździerze kalibru 120 mm wz. 38., zajęły swoje stanowiska na wzgórzach (Góra Czcibora). Baterią dowodził płk Wasilij Jurin, doświadczony oficer artylerii Armii Czerwonej. Pierwsze miny, ważące do 15,6 kg, z świstem pomknęły w powietrze, kreśląc ogniste parabole na tle szarego nieba. Od niemieckich pozycji w Osinowie Dolnym (Niederwutzen) dzieliło je 2,5 km.

Huk eksplozji rozdarł poranną ciszę, mieszając się z echem padających w wodę odłamków. Polskie moździerze z uporem ostrzeliwały mury fabryczne, niszcząc stanowiska karabinów maszynowych i dział piechoty, które raziły nacierające oddziały radzieckie. Dym i płomienie buchały z okien i otworów strzelniczych, a echa eksplozji odbijały się od betonowych ścian.

Ogień polskiej brygady był niszczycielski. Moździerze kalibru 120 mm siały spustoszenie wśród niemieckiej piechoty, niszcząc siłę żywą i umocnienia. Wybuchy kruszyły zamarzniętą ziemię, wzbijały gejzery wody i błota, zasypując okopy i stanowiska ogniowe przeciwnika.
O tym jak celny był ostrzał naszych artylerzystów z 1 SBM, wspomina dowódca artylerii radzieckiego 125 Korpusu Piechoty (125 стрелковый корпус):

"... Dzięki skutecznemu ogniowi brygady dywizje korpusu przerwały silnie umocnioną obronę przeciwnika na zachodnim brzegu Odry ...". A już 26 kwietnia serdecznie zapraszamy na wydarzenie Przed nami Odra przy Cmentarzu Wojennym w Starych Łysogórkach!