Ministerstwo odpowiada w sprawie "Diabelskiej alternatywy"

Otrzymaliśmy odpowiedź z Ministerstwa Finansów, dotyczącą nowelizacji ustawy o finansach publicznych. To od niej zależy los przyszłorocznych finansów Gryfina

O "Diabelskiej alternatywie" piszemy w aktualnym wydaniu Gazety Gryfińskiej. Szeroko opisujemy problem, związany z tym, że od przyszłego roku wskaźnik dopuszczalnego zadłużenia gmin (60% dochodów) przestaje obowiązywać, zastępuje go inny wskaźnik. Kto go nie spełni, będzie musiał (jeśli nowelizacja wejdzie w życie, a wszystko na to wskazuje) wprowadzić przymusowy program naprawczy, co wiąże się z brakiem wydatków na nowe inwestycje, fundusz sołecki, promocję, podwyżki, oraz ograniczeniem finansowania zadań fakultatywnych (np. finansowanie klubów sportowych).

Właśnie otrzymaliśmy odpowiedzi z ministerstwa, dotyczące tej kwestii.

1. Czy w sytuacji gminy, która nie spełnia wymogów art 243 u.f.p., w kontekście planowanej nowelizacji ustawy, obowiązek przygotowania programu naprawczego będzie obowiązywał od roku 2014?
- W świetle projektowanej nowelizacji ustawy o finansach publicznych, ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia. Z punktu widzenia stosowania regulacji dotyczącej programów postępowania naprawczego istotne znaczenie ma więc termin uchwalenia ustawy przez Sejm i termin jej ogłoszenia w dzienniku ustaw.

Komentarz: Wszystko wskazuje na to, że nowelizacja wejdzie szybko w życie. W tej chwili przechodzi ona przez sejmowe komisje. Jej zapisy są potrzebne, bo reguluje ona braki obecnych przepisów, które nie precyzują, co się dzieje z gminami, które nie spełnią nowego wskaźnika.

2. W projekcie nowelizacji zapisano: W razie braku możliwości uchwalenia wieloletniej prognozy finansowej lub budżetu [...] kolegium RIO wzywa jst do opracowania i uchwalenia programu postępowania naprawczego [...] w terminie 45 dni od dnia otrzymania wezwania. Kiedy kolegium RIO wzywa gminę do opracowania programu? Po 15 listopada, gdy okazuje się że przygotowany projekt nie spełnia wymogów? Po 31 grudnia, gdy zamykamy miniony rok? Po 31 stycznia, gdy okazuje się że rada nie podjeła uchwały budżetowej?
- Kolegium regionalnej izby obrachunkowej wzywa jednostkę samorządu terytorialnego do opracowania programu naprawczego w momencie stwierdzenia zaistnienia określonych w ustawie przesłanek - tj. braku możliwości uchwalenia wieloletniej prognozy finansowej lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego, zgodnie z zasadami określonymi w art. 242–244, oraz zagrożenia realizacji zadań publicznych przez jednostkę samorządu terytorialnego.

Komentarz: Nowy wskaźnik jest tworzony za trzy lata poprzedzające rok budżetowy, czyli tworząc budżet 2014, bierzemy pod uwagę lata 2011, 2012, 2013 (trzy kwartały). Już teraz możemy obliczyć, ile w przyszłorocznym budżecie maksymalnie będziemy mogli przeznaczyć na spłatę rat kredytów. Wiadomo, że bez emisji obligacji przekroczymy limit. Odpowiedź ministerstwa nie jest jednak jasna, w zakresie tego kiedy dokładnie RIO "wkracza do gry".

W nowelizacji zapisano: W okresie realizacji postępowania naprawczego jst, w szczególności [...] ogranicza realizację zadań innych niż obligatoryjne, finansowanych ze środków własnych. Czy znana jest definicja zadań obligatoryjnych? Czy dofinansowanie np. stowarzyszeń w tym klubów sportowych czy też organizacji społecznych realizujących zadania własne gminy (np. szkolenie młodzieży piłkarskiej, utrzymanie klubu sportowego) jest zadaniem obligatoryjnym, czy nie?
- Występujące w przepisach projektowanej nowelizacji pojęcie zadania obligatoryjne nie jest pojęciem nowym w polskim prawodawstwie. W ocenie Dep. ST, zadanie obligatoryjne to zadanie, z realizacji którego jednostka samorządu terytorialnego nie może zrezygnować. Jednostka musi więc zapewnić w budżecie środki na jego realizacje tak by zapewnić mieszkańcom określony poziom świadczeń publicznych. To, które zadania mają charakter obowiązkowy, wynika z ustaw (por. art. 7 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym).

Komentarz: Jeśli wdrożony zostanie program naprawczy, możemy pożegnać się z inwestycjami, funduszem sołeckim, promocję i podwyżkami. Według zapisów nowelizacji mamy ograniczyć wydatki na zadania fakultatywne, czyli takie z których można zrezygnować. Okazuje się, że to bardzo szeroka sprawa, obejmująca nie tylko utrzymanie klubów sportowych, dotacje dla stowarzyszeń, ale np. także straż miejską. Kluczem do ich funkcjonowania jest interpretacja słowa "ogranicza". Czy oznacza ono, że z tych wydatków mamy zrezygnować całkowicie, czy też tylko je zmniejszyć? Zadaliśmy kolejne pytanie w tej sprawie do ministerstwa finansów, czekamy na odpowiedź. Kontynuacja tematu Diabelskiej alternatywy, już w kolejnym wydaniu Gazety Gryfińskiej.